Het is een flinke verantwoordelijkheid voor de Eindhovense VVD’er Daan de Kort. Vanaf aanstaande vrijdag leidt hij als voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie Corona de openbare verhoren over het Nederlandse coronabeleid. In een periode van negen weken zullen 47 betrokkenen zich moeten verantwoorden tijdens maar liefst 51 verhoren.
Jarenlange voorbereiding en publieke verantwoording
Aan de openbare verhoren is een lange aanloop voorafgegaan. Het voorbereidende dossieronderzoek loopt al sinds 2024. Volgens De Kort zijn er meer dan een miljoen documenten bestudeerd en vonden er reeds diverse besloten gesprekken plaats. Nu is het moment daar dat heel Nederland kan meekijken. “Nu gaat er ook publieke verantwoording plaatsvinden”, stelt het Kamerlid. Er zal kritisch gekeken worden naar de totstandkoming van ingrijpende besluiten, zoals het instellen van de avondklok en het sluiten van de scholen.
Verhoren onder ede
Een parlementaire enquête is het zwaarste onderzoeksmiddel van de Tweede Kamer. De verhoren verschillen dan ook sterk van eerdere besloten gesprekken. Getuigen staan onder ede en zijn wettelijk verplicht om de waarheid te spreken. Ook is verschijnen niet vrijblijvend. “Mochten ze niet willen komen, dan sturen we de marechaussee op hen af”, verduidelijkt De Kort. Tijdens de verhoren zullen prominente namen uit de coronatijd de revue passeren, waaronder oud-premier Mark Rutte, voormalig ministers Hugo de Jonge en Ferdinand Grapperhaus. Ook is er ruimte voor kritische stemmen uit die tijd, zoals Maurice de Hond en Mona Keijzer.
Lessen voor de toekomst
Voor De Kort persoonlijk brengt het onderzoek herinneringen naar boven aan het begin van de pandemie, die destijds rond carnaval hevig losbarstte in Brabant. De enorme onzekerheid van die periode staat hem nog helder bij. Toch kijkt de commissie, die steun krijgt van de voltallige Tweede Kamer, vooral vooruit. Het doel is om wezenlijke lessen te trekken voor toekomstige, langdurige crises. Daarbij gaat het niet alleen om een eventuele nieuwe pandemie, maar ook om scenario’s als grootschalige energie-uitval of sabotage.
De openbare verhoren in Den Haag lopen door tot en met 10 september. Het definitieve eindrapport van de commissie wordt in het eerste kwartaal van 2027 verwacht.
