Er zijn grote zorgen over de brandveiligheid van moderne nieuwbouwprojecten. Door verouderde regelgeving, de opmars van circulaire bouwmaterialen en de trend van steeds hogere woontorens, ontstaan er risico’s die in de praktijk niet meer goed te ondervangen zijn. Dat blijkt uit een alarmerend nieuw onderzoek van TNO, in opdracht van onder meer de brandweer, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het Interprovinciaal Overleg (IPO).
Hogere gebouwen en langer thuiswonen
De manier waarop we bouwen en wonen is de afgelopen jaren drastisch veranderd. Er wordt steeds vaker gekozen voor duurzame, biobased materialen zoals hout, kurk en plantaardige vezels. Tegelijkertijd worden appartementencomplexen hoger gebouwd en wordt er van ouderen verwacht dat zij langer zelfstandig thuis blijven wonen. Dit roept bij de onderzoekers de prangende vraag op of senioren met een beperkte mobiliteit bij een grote brand nog wel op tijd kunnen vluchten.
Brandweer loopt tegen grenzen aan
Volgens de brandweer is het inmiddels letterlijk ‘vijf over twaalf’. De huidige bouwregelgeving gaat er in theorie nog altijd van uit dat een brand binnen zestig minuten onder controle te krijgen is. In de hedendaagse praktijk is het echter geen uitzondering meer dat branden in complexe of duurzame gebouwen uren of zelfs dagen woeden. De groeiende kloof tussen de regels en de werkelijkheid verhoogt volgens de brandweer het risico op dodelijke slachtoffers en legt onrealistische verwachtingen bij de hulpdiensten.
Verouderd en complex stelsel
De basis van de huidige bouwregels stamt nog uit het Bouwbesluit van 1992. Ondanks de recente invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen in 2024, is het stelsel volgens de gemeenten verworden tot een onwerkbare lappendeken. Het leidt tot vertragingen in de broodnodige woningbouw, extra kosten en, ernstiger nog, tot schijnveiligheid.
De Tweede Kamer gaat binnenkort in debat met de betrokken partijen over de toekomstbestendigheid van de regelgeving. TNO pleit voor een fundamentele herziening en heeft inmiddels een routekaart opgesteld. Een omvangrijk onderzoeksprogramma moet ervoor gaan zorgen dat toekomstige woningen niet alleen duurzaam en circulair zijn, maar bovenal daadwerkelijk brandveilig.
