Steeds meer werkzoekenden en werkgevers schakelen kunstmatige intelligentie (AI) in tijdens het sollicitatieproces. Hoewel de technologie veel tijd bespaart, klinken er ook stevige waarschuwingen vanuit privacy-experts. De herinnering aan het grote datalek bij de gemeente Eindhoven, waarbij documenten met persoonsgegevens in systemen zoals ChatGPT belandden, dient hierbij als actueel waarschuwingssignaal voor HR-afdelingen.
UWV adviseert AI als virtuele assistent
Uit cijfers blijkt dat het gebruik van AI onder sollicitanten de afgelopen jaren explosief is gestegen. Waar eind 2024 nog geen vier procent van de werkzoekenden hulpmiddelen zoals AI-chatbots gebruikte, is dat percentage inmiddels flink opgelopen. Vooral jongeren onder de dertig jaar weten de weg naar de slimme software te vinden; zo’n veertig procent gebruikt de technologie om vacatures te zoeken. Ook uitkeringsinstantie UWV moedigt de inzet van AI aan. Volgens de instantie kan een AI-model in twintig seconden een tekst genereren waar een sollicitant normaal gesproken een halve dag aan besteedt.
Strenge Europese regels na Eindhovens datalek
Toch is de opmars van AI niet uitsluitend een succesverhaal. Voor bedrijven en overheidsinstanties die de technologie willen inzetten om cv’s te selecteren, gelden inmiddels zeer strenge regels vanuit de Europese AI-wet. Dit soort selectieprogramma’s valt namelijk in de hoogste risicocategorie. Bryan Peereboom, medeoprichter van de Nationale Academie voor AI, benadrukt dat organisaties uiterst voorzichtig moeten zijn met het verwerken van persoonsgegevens. Hij verwijst daarbij expliciet naar het voorval bij de gemeente Eindhoven, waar duizenden bestanden vol persoonlijke gegevens, waaronder cv’s, naar open AI-platforms werden gestuurd. “Geen cv of document waarin persoonsgegevens staan zomaar in ChatGPT stoppen dus,” waarschuwt Peereboom. Screenen mag wel, maar uitsluitend in een afgeschermde omgeving waarbij altijd een menselijke controleur betrokken blijft.
Verdwijnt de menselijke maat?
Naast de juridische haken en ogen rondom privacy en boetes, loopt er een inhoudelijk debat over de kwaliteit van de match tussen werkgever en werknemer. Enerzijds stellen experts dat algoritmes objectiever kunnen oordelen en menselijke vooroordelen kunnen wegnemen. Anderzijds toont onderzoek van Tilburg University aan dat AI de daadwerkelijke match juist kan verslechteren. Hoewel de geproduceerde sollicitatiebrieven taalkundig van hoge kwaliteit zijn, maskeert de technologie de persoonlijke nuances en de eigen schrijfstijl van de sollicitant. Voor recruiters blijft het daardoor een groeiende uitdaging om vooraf in te schatten of iemand écht goed in de organisatie past.
